ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Όλα όσα θέλετε να μάθετε για το Πολιτικό μας Σύστημα, με απλό και κατανοητό τρόπο παρουσίασης. Πώς λειτουργεί το Ελληνικό Κοινοβούλιο (νομοθετικό και ελεγκτικό έργο), πώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά και το πολύτιμο πολίτευμά μας (Δημοκρατία).
Πολιτικό Σύστημα

Ελληνικό Κοινοβούλιο


Το Κοινοβούλιο έχει διπλή αποστολή: το νομοθετικό έργο και τον έλεγχο της κυβέρνησης.

Νομοθετικό Έργο

Προτάσεις για νόμους μπορούν να καταθέσουν οι Υπουργοί (Εκτελεστική Εξουσία) και οι Βουλευτές (Νομοθετική Εξουσία). 

Οι υπουργοί καταθέτουν στη Βουλή νομοσχέδια, τροπολογίες και τυχόν προσθήκες. Αντίστοιχα, οι βουλευτές καταθέτουν στη Βουλή προτάσεις νόμων, τροπολογίες και προσθήκες. 


Βήμα 1ο. Δημόσια Διαβούλευση

Το σχέδιο νόμου ή η πρόταση νόμου κατατίθεται προς ανοικτή Δημόσια Διαβούλευση (opengov.gr): κατάθεση της γνώμης των πολιτών και των φορέων με δική τους πρωτοβουλία.

Βήμα 2ο. Κατάθεση στη Βουλή • Μορφή Σχεδίου Νόμου / Πρότασης Νόμου

Τα νοµοσχέδια και οι προτάσεις νόµων συνοδεύονται υποχρεωτικά από:

  • Αιτιολογική Έκθεση, η οποία εξηγεί τους σκοπούς όσων προτείνονται. 
  • Πίνακα διατάξεων
  • Άρθρα 
  • Έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η οποία καθορίζει το σχετικό κόστος, εφόσον επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός.  
  • Έκθεση συνεπειών ρύθμισης
  • Έκθεση τροποποιούμενων ή καταργούμενων διατάξεων
  • Έκθεση δημόσιας διαβούλευσης που έχει προηγηθεί της κατάθεσής τους.

Τα νοµοσχέδια ή οι προτάσεις νόμων αποστέλλονται στη διεύθυνση επιστηµονικών μελετών της  επιστηµονικής υπηρεσίας της Βουλής, η οποία υποβάλλει έκθεση µε τις νοµικές παρατηρήσεις της.

Βήμα 3ο. Συζήτηση στην Επιτροπή ή την Ολομέλεια της Βουλής

Στη συνέχεια, τα νομοσχέδια και οι προτάσεις νόμων κατατίθενται στη διεύθυνση νομοθετικού έργου της Βουλής. Αφού ανακοινωθούν στους Βουλευτές, παραπέμπονται στην αρμόδια διαρκή επιτροπή της Βουλής. 

Εκεί αποφασίζεται αν θα ψηφιστούν από την Ολομέλεια ή από Επιτροπή.

Την κατάθεση ακολουθεί η συζήτηση στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Οι βουλευτές - μέλη της αρμόδιας επιτροπής (περίπου 40 σε κάθε επιτροπή) επεξεργάζονται το νομοσχέδιο με τη μορφή συζήτησης:

i. Κάθε κοινοβουλευτική ομάδα ορίζει ένα βουλευτή – εισηγητή, ο οποίος τοποθετείται στη συζήτηση που προηγείται της ψήφισης.

ii. Mετά από πρόταση των εισηγητών, ακρόαση των σχετικών Φορέων (π.χ. εταιρείες, πιστωτικά ιδρύματα, οργανισμοί, συνδικαλιστικοί φορείς, επιμελητήρια, ΜΚΟ κοκ).

iii. Συζήτηση επί των άρθρων.

Βήμα 4ο. Ψηφοφορία

Την συζήτηση ακολουθεί ψηφοφορία επί της αρχής, κατ’ άρθρο και στο σύνολο του νομοσχεδίου. Η ψηφοφορία μπορεί να είναι ονομαστική ή μη. Εφόσον τα νομοσχέδια εγκριθούν από την πλειοψηφία των βουλευτών, τα έγγραφα παραπέμπονται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Βήμα 5ο. Έλεγχος Συνταγματικότητας

Μέσα στο διάστημα ενός μήνα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας (ΠτΔ) εκδίδει τον νόμο. Για να το κάνει αυτό ελέγχει:

i) ότι όντως αυτό είναι το κείμενο που ψήφισε η Βουλή και 

ii) ότι τηρήθηκε η προβλεπόμενη από το Σύνταγμα διαδικασία.

Βήμα 6ο. Δημοσίευση στο ΦΕΚ

Με την έκδοση, ο νόμος αποκτά ισχύ. Εκτελείται, όμως, μόνον αφού δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Τεύχος Α’). Η έναρξη ισχύος του ορίζεται κάθε φορά στο τελευταίο άρθρο του νόμου και έπεται της δημοσίευσης.


Κοινοβουλευτικός Έλεγχος  

Η Βουλή μπορεί να ασκήσει έλεγχο στην Κυβέρνηση με τα ακόλουθα μέσα:

α) πρόταση δυσπιστίας: H Βουλή μπορεί με απόφασή της να αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την Kυβέρνηση. Τουλάχιστον το 1/6 των Βουλευτών πρέπει να υπογράψει την πρόταση δυσπιστίας. Η πρόταση πρέπει να αναφέρει τα θέματα, για τα οποία θα διεξαχθεί η συζήτηση. Αν η πρόταση ψηφιστεί από 151 και περισσότερους Βουλευτές, τότε η κυβέρνηση χάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής, χάνει την «δεδηλωμένη» και μπορεί να προκηρύξει εκλογές.

β) αναφoρές: Οι πολίτες μπορούν να απευθύνουν γραπτά και επώνυμα παράπονα ή αιτήματα στη Βουλή. Οι Βουλευτές μπορούν, εάν το επιθυμούν, να υιοθετήσουν τις αναφορές αυτές. Ο υπουργός πρέπει μέσα σε 25 ημέρες να απαντήσει στην αναφορά την οποία έχει υποβάλει Βουλευτής.

γ) ερωτήσεις: Οι Βουλευτές μπορούν να απευθύνουν γραπτά στους Υπουργούς ερωτήσεις για οποιοδήποτε δημόσιο ζήτημα, γενικό ή ειδικότερο της περιφέρειάς τους. Έτσι, οι Βουλευτές μπορούν να ενημερώνονται για την υπόθεση αυτή. Οι Υπουργοί πρέπει να απαντήσουν γραπτά στους Βουλευτές που έθεσαν τις ερωτήσεις μέσα σε 25 ημέρες, προθεσμία που συχνά παραβιάζεται.

δ) επίκαιρες ερωτήσεις: Κάθε Βουλευτής μπορεί, για θέματα που έχουν να κάνουν με την άμεση επικαιρότητα, να υποβάλλει γραπτές επίκαιρες ερωτήσεις προς τον Πρωθυπουργό ή τους υπουργούς, οι οποίοι απαντούν προφορικά. Επίκαιρες ερωτήσεις συζητούνται στην Ολομέλεια της Βουλής αλλά και στο Τμήμα Διακοπής των Εργασιών.

ε) αιτήσεις κατάθεσης εγγράφων: Οι Βουλευτές μπορούν να ζητούν γραπτά από τις/τους Υπουργούς την κατάθεση εγγράφων που σχετίζονται με κάποια δημόσια υπόθεση. Η/ο Υπουργός οφείλει να καταθέσει μέσα σε 30 ημέρες τα ζητούμενα έγγραφα.  Έγγραφα που έχουν να κάνουν με διπλωματικό ή στρατιωτικό ή σχετικό με την ασφάλεια του Κράτους μυστικό δεν επιτρέπεται να κατατεθούν.

στ) επερωτήσεις: Οι επερωτήσεις στοχεύουν στον έλεγχο της κυβέρνησης για πράξεις ή παραλείψεις της. Οι Βουλευτές που έχουν καταθέσει ερωτήσεις ή αίτηση κατάθεσης εγγράφων μπορούν να τις μετατρέψουν σε επερωτήσεις, αν αξιολογήσουν ως ανεπαρκή την απάντηση της/του Υπουργού. Οι επερωτήσεις συζητούνται στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων.

ζ) επίκαιρες επερωτήσεις: Για θέματα που σχετίζονται με την άμεση επικαιρότητα οι Βουλευτές μπορούν να υποβάλλουν επίκαιρες επερωτήσεις. Οι επίκαιρες επερωτήσεις συζητούνται κάθε Δευτέρα στην Ολομέλεια αλλά και σε ορισμένες συνεδριάσεις του Τμήματος Διακοπής των Εργασιών.

η) σύσταση εξεταστικών επιτροπών: Η Βουλή προχωρά σε σύσταση εξεταστικής επιτροπής  για  να διευκρινίσει ένα θέμα που την απασχολεί είτε αυτό αφορά σε αυθαιρεσίες μελών της κυβέρνησης είτε όχι. Οι εξεταστικές επιτροπές αποτελούν το  βοηθητικό όργανο της Βουλής. Αν δεν δοθεί εντολή από την ίδια την Βουλή για τη σύστασή τους, οι επιτροπές αυτές δεν μπορούν να διεξάγουν καμία έρευνα και κανέναν έλεγχο.


Κανονισμός της Βουλής 

Σύμφωνα με το Άρθρο 65 §1 του Συντάγματος: «Η Βουλή ορίζει τον τρόπο της ελεύθερης και δημοκρατικής λειτουργίας της με Κανονισμό, που ψηφίζεται από την Ολομέλεια κατά το άρθρο 76 και δημοσιεύεται με παραγγελία του Προέδρου της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως».

Ο Κανονισμός της Βουλής αποτελείται από 2 μέρη. 

Το Α’ Μέρος (Κοινοβουλευτικό), το οποίο περιγράφει την οργάνωση και λειτουργία της Βουλής, τις διαδικασίες νομοθετικού έργου, τις διαδικασίες κοινοβουλευτικού ελέγχου, τις ειδικές διαδικασίες και τη λειτουργία της επιστημονικής υπηρεσίας της Βουλής. 

Το Β’ Μέρος (Κώδικας οργανώσεως των υπηρεσιών της Βουλής, καταστάσεως του προσωπικού της και άλλες διατάξεις), περιγράφει την οργανωτική διάρθρωση και αποστολή των υπηρεσιών της Βουλής, το καθεστώς εργασίας των υπαλλήλων της Βουλής ανά εργασιακή σχέση, κατηγορία και κλάδο, τη διάθεση πιστώσεων από τον προϋπολογισμό της Βουλής, τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων – διαγωνισμών, καθώς και την εκτέλεση έργων.

Ο Κανονισμός της Βουλής, κατά τη διάρκεια της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας (από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα), τέθηκε σε ισχύ το 1975. 

Σημαντικές τροποποιήσεις έγιναν το 1987 (Κώδικας κανονισμού εργασιών της Βουλής – μέρος Κοινοβουλευτικό ΦΕΚ Α’ 106/1987) καθώς και μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001 (ΦΕΚ Α’ 85/2001). 

Ενσωματώθηκαν νέες ρυθμίσεις το 2010 (ΦΕΚ Α’ 57/2010 και ΦΕΚ Α‘139/2010) και το 2011 (ΦΕΚ Α’ 199/2011 και ΦΕΚ Α’ 272/2011).

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο



Ευρωεκλογές

Από τον Ιούνιο του 1979, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλέγονται με άμεση καθολική ψηφοφορία, κάθε 5 χρόνια, από τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Οι ευρωεκλογές οργανώνονται στο ίδιο σύντομο χρονικό διάστημα σε όλα τα Κράτη-μέλη της Ε.Ε., έτσι ώστε η προεκλογική συζήτηση να διεξάγεται σε, κατά το δυνατόν, κοινό χρονικό πλαίσιο.

Κάθε χώρα επιλέγει το δικό της εκλογικό σύστημα στις ευρωεκλογές. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των Κρατών-μελών έχει υιοθετήσει το αναλογικό σύστημα εκλογής, με τη μορφή λίστας υποψηφίων ευρωβουλευτών, η οποία προτείνεται από κάθε εθνικό κόμμα. Με το σύστημα αυτό η εκλογή επικεντρώνεται περισσότερο στο πρόγραμμα και λιγότερο στα πρόσωπα.

Κάθε ευρωπαίος πολίτης έχει δικαίωμα να συμμετάσχει στις ευρωεκλογές, όχι μόνο στη χώρα καταγωγής του αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο Κράτος-μέλος της Ε.Ε. διαμένει (κριτήριο υπηκοότητας ή διαμονής). 

Για παράδειγμα, ένας πολίτης ελληνικής υπηκοότητας, ο οποίος εργάζεται ή σπουδάζει στη Ρώμη, δικαιούται να ψηφίσει είτε στην Ελλάδα, είτε στην Ιταλία. Με την ίδια λογική, το ψηφοδέλτιο ενός ελληνικού κόμματος μπορεί να περιλαμβάνει υποψήφιο ευρωβουλευτή ιταλικής υπηκοότητας.


Σύμφωνα με τις τελευταίες ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν μέσα στον Απρίλιο του 2014 (ΦΕΚ 98 Α’ Ν.4255/2014), προβλέπεται για πρώτη φορά η δυνατότητα να επιλογής υποψηφίων  από τους πολίτες με τη μέθοδο του σταυρού προτίμησης. Επιπλέον, προβλέπεται ποσόστωση φύλου στο 1/3 τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των υποψηφίων κάθε εκλογικού συνδυασμού. Προβλέπει επίσης ανώτερο αριθμό 4 σταυρών προτίμησης στην Επικράτεια, χωρίς όμως οι παραπάνω από 4 σταυροί προτίμησης να καθιστούν το ψηφοδέλτιο άκυρο, καθώς αυτό θα προσμετράται υπέρ του συνδυασμού, χωρίς αυτοί να λαμβάνονται υπόψιν. Ακόμη, ορίζει το εκλογικό μέτρο στο 3%, δηλαδή εκλογικός συνδυασμός ο οποίος έχει λάβει κάτω από 3% επί του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων στην εκλογική επικράτεια, δεν δικαιούται έδρα μέλους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά τις τελευταίες ρυθμίσεις, προβλέπεται επίσης η άρση της απαγόρευσης δημοσιοποίησης δημοσκοπήσεων που ίσχυε μέχρι και 15 μέρες πριν τις εκλογές, ενώ πλέον η απαγόρευση θα ισχύει για 1 μόνο ημέρα και μέχρι τις 19:00 της προηγούμενης ημέρας από την ψηφοφορία.

Ευρωεκλογές 2014
Η παρούσα Ευρωβουλή εξελέγη από την εκλογική διαδικασία που έλαβε χώρα σε όλα τα Κράτη-μέλη της Ε.Ε. από τις 22 έως τις 25 Μαΐου 2014, όπου και αναδείχτηκαν  751 ευρωβουλευτές, οι οποίοι εκπροσωπούν τα 503,7 εκατομμύρια πολιτών της Ε.Ε.. 

Ο αριθμός των εδρών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανά Κράτος-μέλος είναι αντίστοιχος με τον πληθυσμό του κάθε κράτους. 

Η Ελλάδα εξέλεξε 21 εκπροσώπους, σύμφωνα με το αναλογικό σύστημα εκλογής.


Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαρτίζεται από 13 πολιτικά κόμματα, τα οποία συγκροτούν 7 κοινοβουλευτικές ομάδες που είναι πολυεθνικές. Αυτές διακρίνονται με βάση την πολιτική τους ατζέντα σε επίπεδο Ε.Ε. και όχι με βάση επιμέρους πολιτικά συμφέροντα των Κρατών-μελών. Με τον τρόπο αυτό, πραγματώνεται ο στόχος των ευρωπαϊκών συνθηκών, σύμφωνα με τον οποίο «τα πολιτικά κόμματα συμβάλλουν στη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης».

Στη σημερινή Ευρωβουλή, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιαvoδημoκράτες) (EPP) είναι η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα με 221 έδρες, ενώ ακολουθεί η Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (S&D) με 191 έδρες, οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR) με 70 έδρες, η Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE) με 67 έδρες, Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (GUE/NGL) με 52 έδρες, οι Πράσινοι – Ευρωπαϊκή Ελέυθερη Συμμαχία (Greens) με 50 έδρες, η Ομάδα Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας με 48 έδρες 52 μη εγγεγραμμένοι ευρωβουλευτές, εκτός ευρωκοινοβουελτικών ομάδων.

Η πολιτική αντιστοίχηση των Ελλήνων Ευρωβουλευτών με τα κόμματα και τις ευρωομάδες, έχει ως εξής: 

Η Ελλάδα μετρά 6 ευρωβουλευτές στην Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (GUE/NGL) προερχόμενους από τον ΣΥΡΙΖΑ, 5 στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιαvoδημoκράτες) (EPP), 4 ευρωβουλευτές στην Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (S&D) προερχόμενους από την Ελιά – Δημοκρατική Παράταξη (2 έδρες) και ανεξάρτητους συνεργαζόμενους με το S&D από Το Ποτάμι (2 έδρες), μία έδρα στους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR) και 5 ευρωβουλευτές εκτός κοινοβουλευτικών ομάδων εκ των οποίων οι 3 προέρχονται από το Λαϊκό Σύνδεσμο Χρυσή Αυγή και 2 από το ΚΚΕ.

Αρμοδιότητες

1.  Νομοθετεί από κοινού με το Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε.
Η νομοθετική εξουσία ασκείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. ισότιμα. 

Πρόκειται για τη διαδικασία συναπόφασης, η οποία από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισσαβόνας (01.12.2009) μετονομάζεται σε «συνήθη νομοθετική διαδικασία». 

Η διαδικασία αυτή ακολουθείται πλέον στη συντριπτική πλειοψηφία των τομέων πολιτικής της Ε.Ε. όπως η κοινή αγορά, η γεωργία, το περιβάλλον, η προστασία των καταναλωτών, οι συγκοινωνίες, η διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων και η αντιμετώπιση σοβαρών διασυνοριακών εγκλημάτων (εμπόριο ναρκωτικών και το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος κ.ά.).


Το σύνολο αυτών των πολιτικών της Ε.Ε. ασκείται με την ψήφιση νομικών πράξεων, οι οποίες αντανακλούν πολιτικές αποφάσεις. Τέτοιες πράξεις δεσμευτικού χαρακτήρα για τα Κράτη-μέλη είναι οι Κανονισμοί, οι Οδηγίες και οι Αποφάσεις. Και οι τρεις αυτές κατηγορίες πράξεων είναι το αποτέλεσμα συναπόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το αρμόδιο κάθε φορά Συμβούλιο Υπουργών.

Παράδειγμα: έστω ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να υιοθετηθεί Κανονισμός ο οποίος προβλέπει την επιδότηση συγκεκριμένων αγροτικών προϊόντων για τα Κράτη-μέλη της Μεσογείου. Προκειμένου ο κανονισμός αυτός να τεθεί σε ισχύ, πρέπει να ψηφιστεί τόσο από το Συμβούλιο Υπουργών γεωργίας των Κρατών-μελών όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όμως, ενώ τα μέλη του Συμβουλίου Υπουργών εκπροσωπούν τα συμφέροντα των κυβερνήσεών τους, οι Ευρωβουλευτές ψηφίζουν στο όνομα και προς το συμφέρον, του συνόλου των ευρωπαίων πολιτών.

Επομένως, το δίκαιο της Ε.Ε. προκύπτει, κατά κανόνα, από διαδικασία απόφασης στην οποία συμμετέχει ισότιμα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπώντας τους ευρωπαίους πολίτες. Οι Κανονισμοί, οι Οδηγίες και οι Αποφάσεις, είναι δεσμευτικά για τα Κράτη-μέλη και ανώτερα της εθνικής νομοθεσίας.


2. Συμμετέχει στην κατάρτιση του προϋπολογισμού της Ε.Ε. και τον ψηφίζει


Με την θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισσαβόνας (01/12/2009), ενδυναμώνεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διαδικασία ψήφισης του προϋπολογισμού της Ε.Ε.. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει σχέδιο προϋπολογισμού επί του οποίου συναποφασίζουν με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών. Έχει καταργηθεί, δηλαδή, η παλιότερη δυνατότητα ψήφισης του προϋπολογισμού με τελική απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών, παρά τις όποιες αντιρρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

3. Ελέγχει πολιτικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή


Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασκεί πολιτικό έλεγχο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο πολιτικός αυτός έλεγχος παρουσιάζει δύο βασικές λειτουργίες: η πρώτη είναι προληπτική, ενώ η δεύτερη κατασταλτική.
Προληπτική λειτουργία: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιλέγει τον πρόεδρό της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των αρχηγών Κρατών-μελών και κυβερνήσεων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλείται, στη συνέχεια, να επικυρώσει με ψήφο απόλυτης πλειοψηφίας την επιλογή αυτή. Στην πράξη, ο τελικός διορισμός του Προέδρου της Επιτροπής καθίσταται αντικείμενο συναπόφασης των ευρωβουλευτών και των εκπροσώπων των Κρατών-μελών.
Κατασταλτική λειτουργία: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να εξαναγκάσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε παραίτηση με τη διαδικασία πρότασης μομφής.  Αν συγκεντρωθούν τα 2/3 των ψήφων που αντιστοιχούν τουλάχιστον στην αυξημένη πλειοψηφία των Ευρωβουλευτών, τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραιτείται.
 
Για να ενημερώνεστε τακτικά για την πορεία του κοινοβουλευτικού έργου, σας προτρέπουμε να επισκέπτεστε την επίσημη ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του γραφείου ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.

Δημοκρατία



Πολίτευμα

Το πολίτευμα της Ελλάδας είναι προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Το Κοινοβούλιο και τα μέλη του, οι Βουλευτές, είναι υπεύθυνοι για να νομοθετούν και να ελέγχουν την εκτελεστική εξουσία, δηλαδή τον Πρωθυπουργό και την κυβέρνηση. Οι βουλευτές εκφράζουν τη λαϊκή κυριαρχία μέσω εκλογών που πραγματοποιούνται τακτικά (κάθε τέσσερα χρόνια) ή έκτακτα που είναι και η κυρίαρχη πρακτική μεταπολιτευτικά.

Εκλογές

Βασικό εκλογικό σύστημα σήμερα στην Ελλάδα είναι το αναλογικό, στην ενισχυμένη του εκδοχή, καθώς παραχωρεί στο πρώτο σε ψήφους κόμμα bonus 50 εδρών. 

Το εκλογικό σύστημα ορίζεται με νόμο που ισχύει από τις μεθεπόμενες εκλογές, εκτός εάν προβλέπεται η ισχύς του άμεσα από τις επόμενες εκλογές, εφόσον συμφωνήσουν σε αυτό τα 2/3 των Βουλευτών. Για να εκλέξει Βουλευτές ένα κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων στο Κοινοβούλιο, πρέπει να λάβει ποσοστό τουλάχιστον 3% από τα έγκυρα ψηφοδέλτια της Επικράτειας. 

Στα έγκυρα δεν συμπεριλαμβάνονται τα λευκά ψηφοδέλτια. 

Η σύνθεση της σημερινής Βουλής προέκυψε από τις εθνικές εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου 2015.


Πολιτικά Κόμματα 

Παρά την κριτική που δέχονται, τα κόμματα είναι θεσμοί έκφρασης συλλογικών συμφερόντων και επιτρέπουν την οργανωμένη διεκδίκηση της εξουσίας από τους πολίτες. Δεν έχουν όλα τα κόμματα τους ίδιους εσωτερικούς κανόνες λειτουργίας. Άλλα είναι πιο δημοκρατικά, άλλα λειτουργούν με περιορισμένες ή ελάχιστες δημοκρατικές δομές.


Σύνταγμα της Ελλάδας


Το Σύνταγμα της Ελλάδας, όπως ισχύει σήμερα, συντάχθηκε και ψηφίστηκε στις 7 Ιουνίου 1975 (ΦΕΚ Α’ 111/1975) από την Ε’ Αναθεωρητική Βουλή. 

Το Σύνταγμα είναι ο θεμελιώδης νόμος της χώρας, στα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του πολίτη, την οργάνωση και τους βασικούς κανόνες λειτουργίας του ελληνικού κράτους και των θεσμών. Από το 1975 μέχρι σήμερα, έχουν γίνει 3 αναθεωρήσεις του ελληνικού Συντάγματος: το 1986 (ΣΤ’ Αναθεωρητική Βουλή), το 2001 (Ζ’ Αναθεωρητική Βουλή), ενώ η τελευταία αναθεώρηση έγινε με το Ψήφισμα της 27ης Μαΐου 2008  (Η’ Αναθεωρητική Βουλή – ΦΕΚ Α’ 120/2008).


Μπορείτε να δείτε το Σύνταγμα της Ελλάδας και στα Αγγλικά, μέσω του Constitute Project της Google.